दिनेशराज खरेल
बनेपा/नेपाल प्रेस इन्स्टिच्यूट (एनपिआई) ले पुरुष र महिलाको विवाह गर्ने उपयुक्त उमेर कति बर्ष मान्न सकिन्छ भन्ने विषयमा मत सर्वेक्षण गरेको छ।एनपिआईमा तालिम लिइरहेका सहभागी प्रशिक्षार्थी बीच सर्वेक्षण गरिएको हो।
विवाह गर्ने उमेर पुरुषको २० र महिलाको १८ बर्ष कायम गरियो भने समताको बिषय मान्न सकिन्छ?, सकिदैन? वा भन्न सक्तिन भनि तिनवटा प्रश्नको उत्तरलाई सर्वेक्षणको मुख्य बिषय बनाइएको थियो।
देशका बिभिन्न ठाउँबाट ४४ जनाको सहभागिता रहेको थियो।
पुरुषको उमेर २० र महिलाको १८ बर्षलाई समता मान्न सकिन्छ भन्ने पक्षमा २७ जनाले मत जाहेर गरेका थिए भने १५ जनाले सकिदैन भन्ने उत्तर दिएका थिए । जसमा दुई जना माैन रहे ।
पछिल्लो समय तराईमा अविवाहित छाेरीहरु असुरक्षित देखिएपछि सरकारले पुरुष, महिला दुवैको विवाहको उमेर घटाउने तयारी थालेको बुझिएको छ। २० बर्ष नपुगि विवाह गर्न नपाउने कानुनी व्यवस्था भएपछि तराईमा छाेरीहरुकाे ढिलाे बिहे हुन थालेका कारण सुरक्षामा समस्या देखिएकाे बताइएकाे छ।
अठार र बीस वर्षलाई समता मान्न सकिने बताउदै बरिष्ठ पत्रकार कपिल काफ्लेले महिला १८ बर्षमा शारीरिक रुपमा परिपक्व भइसक्ने धारणा व्यक्त गर्नुभयो। नेपाली समाज अनुसार १८/२० बर्ष उचित हुने अर्की बरिष्ठ पत्रकार बविता बस्नेतको भनाइ रहेको छ।
समताको बिषय मान्न सकिए पनि गर्भधारण र बच्चा जन्माउन महिला पूर्ण नहुने आशय कर्णाली प्रदेशकी निष्ठा कार्कीले राख्नु भएको छ। गण्डकी प्रदेशबाट आयुषा अधिकारी भन्नुहुन्छ,"पुरुष, महिला दुवैको बीचमा शारिरीक, मानसिक,यौनिक रआर्थिक रुपमा परिपक्व नहुने भएकाले समता हुन सक्दैन । "
बाग्मती प्रदेशका आशिष उप्रेतीका अनुसार "खानपान , भूगोल र आधुनिकताले महिलाको रजस्वला छिटो हुने गरेको छ, त्यसकारण यौन चाहाना तिब्र हुन्छ।१८/२० वर्ष समता मानिए पनि सन्तान उत्पादनलाई बन्देज गर्नुपर्ने उहाँको भनाइ रहेको छ।
याे उमेरमा महिला मानसिक, सामाजिक रुपले अपरिपक्व हुने कारणले विवाह याेग्य हुन सक्दैन भन्न धारणा मधेस प्रदेश देबेन्द्र प्रसाद यादवको छ। चिसो हावापानी भएको स्थानमा रजस्वला ढिलो हुने र तराईमा छिटो हुने भएकाले समता हुन सक्दैन भनि १ नम्बर प्रदेशबाट धमला भट्टराईको मत रहेको छ।
