धुलिखेल/लम्पी स्किन रोगका कारण काभ्रेमा हालसम्म ६८१ पशुचौपाया मरेको भेटेरेनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्रले जनाएको छ । केन्द्रका अनुसार जिल्लामा ३० हजार ७ सय ४३ वटा पशु लम्पी स्किन रोगबाट संक्रमित छन् ।
जिल्लाका १३ वटा पालिकामा करीब तीन लाख गाईभैंसी रहेकोेमा २८ हजार ६ सय ९५ गाई, १ हजार ४ सय ६७ गोरु, २ सय १२ भैंसी र ३ सय ७९ बाच्छाबाच्छी र पाडापाडी रहेका छन् ।
केन्द्रका निमित्त प्रमुख डा. नितेश कार्कीका अनुसार हालसम्म ३२ हजार ८०० पशुमा रोग विरुद्ध खोप लगाइएको छ । खोप लगाइएका पशुमा रोग देखिएको छैन ।
बनेपा नगरपालिकामा सबैभन्दा धेरै संक्रमण दर रहेको छ । बनेपाका ६ वटा वडामा १ सय १८ पशु मरिसकेको तथ्याङ्कले देखाएको छ ।
नगरको पशु सेवा शाखाका अनुसार बनेपामा ६ हजार १५ वटा पशुमा संक्रमण भएकामध्ये पाँच हजार गाईलाई खोप लगाइएको छ । बनेपाका वडा नं १, २, ३, ४, ५ र १० मा संक्रमण फैलिएको जनाइएको छ ।
केन्द्रका अनुसार पाँचखाल नगरपालिकामा १ सय पशु मरिसकेका छन्। धुलिखेल नगरपालिकामा ७२, पनौती नगरपालिकामा २५, मण्डनदेउपुर नगरपालिकामा ६४, नमोबुद्ध नगरपालिकामा ४१ पशु मरेका छन्।
यस्तै, तेमाल गाउँपालिकामा ३५, खानीखोलामा ७९, बेथानचोकमा २५, रोशीमा ३१, भुम्लुमा २०, चौंरीदेउरालीमा ४२ र महाभारत गाउँपालिकामा २९ पशु मरेका छन्। चौंरीदेउराली गाउँपालिकाले मरेका प्रतिपशु रु।१० हजार तत्कालका लागि कृषकलाई राहतस्वरूप उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको छ । धुलिखेल नगरपालिकाले बाछी खरीदका लागि साझेदारी गर्ने जनाएको छ।
जिल्लामा महामारीको रूप लिएको लम्पी स्किन रोग नियन्त्रण बाहिर गएको बताइएको छ। जिल्ला प्रशासन कार्यालयले भने जिल्लामा पशुहरूको ओसारपसारमा विशेष सतर्कता अपनाउँदै उपचार, राहत, जनचेतना तथा बीमाको रकम भुक्तानीका लागि तीन तहकै सरकारको समन्वय र सरोकारवाला निकाय सचेत हुनुपर्नेमा जोड दिएको छ।
प्रमुख जिल्ला अधिकारी पुण्यविक्रम पौडेलले १३ वटै स्थानीय तहका पशु स्वास्थ्य शाखा तथा सम्पूर्ण कृषकलाई सचेत रहन अनुरोध गर्दै हरेक पालिकाबाट नियमित रिपोर्टिङ गर्न र थप पशु मर्न नदिन खोप लगाउन भनिएको बताए ।
उक्त रोग लागेपछि गाईभैंसीले कचेरा निकाल्ने, फिंज धेरै निकाल्ने, सिंगान बग्ने तथा शरीरका विभिन्न भागमा विशेषगरी घाँटी, पछाडिका खुट्टामा, पेट तथा थुन वरिपरि साना–ठूला गिर्खा तथा फोका देखिने हुन्छ। संक्रमित पशुबाट दूध उत्पादन पनि २५ देखि ८० प्रतिशतसम्म घट्छ भने पशुको गर्भ तुहिने लगायत समस्या हुन्छ।
लम्पी स्किन रोग पहिलो पटक अफ्रिकी मुलुक जाम्बियामा सन् १९२९ मा देखिएको थियो। केही समयसम्म त्यो सब-सहारन अफ्रिकामा सीमित रह्यो भने बिस्तारै उत्तर अफ्रिका, मध्यपूर्व, युरोप र एशियासम्म फैलियो।राष्ट्रसङ्घको खाद्य तथा कृषि सङ्गठन ९एफएओ० का अनुसार सन् २०१९ को जुलाईमा पहिलो पटक बाङ्ग्लादेश, चीन र भारतमा लम्पी स्किन देखिएको थियो।
पशु सेवा विभागका अनुसार नेपालको मोरङ जिल्लामा विसं २०७७ सालको साउन २२ गते पहिलो पटक लम्पी स्किन रोग पुष्टि भएको थियो।
